Τρίτη 13 Απριλίου 2021

Ενότητα 41. Κοινωνικές διαστάσεις της κρίσης του 1929




ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΤΟΥ 1929 from arischatzis


Κοινωνικές διαστάσεις της κρίσης του 1929
Συνέπειες από την κρίση του 1929
ü Ελάχιστοι μεγαλοεπιχειρηματίες ωφελήθηκαν από την κρίση του 1929.
ü Κατάφεραν να εξαγοράσουν μικρές, χρεοκοπημένες επιχειρήσεις και να διευ­ρύνουν τις δικές τους.
ü Οι περισσότεροι -εργάτες, υπάλληλοι, μικρομεσαίοι επιχειρηματίες- κατα­στράφηκαν οικονομικά λόγω της μείωσης των κερδών ή των αποδοχών τους.
ü Επιχειρήσεις έκλεισαν.
ü Εργαζόμενοι απολύθηκαν.
ü Τα χρέη, η φτώχεια και η ανεργία συνέτριψαν οικονομικά τον πολύ κόσμο.
Η παρέμβαση του κράτους
ü Κάτω από το βάρος του αδιεξόδου της ελεύθερης, καπιταλιστικής οικονομίας, το κράτος αποφάσισε να παρέμβει, όπως ήταν αναμενόμενο.
ü Ο αμιγής (άκρατος) οικονομικός φιλελευθερισμός εγκαταλείφθηκε και το κρά­τος ανέλαβε ρόλο παρεμβατικό, ρυθμιστικό στην οικονομική δραστηριότητα. Πρόκειται για την ως ένα βαθμόδιευθυνόμενη οικονομία.
ü Προς την κατεύθυνση αυτή κινήθηκε το new deal.
ü Πρόκειται για τη νέα οικονομική πολιτική της κυβέρνησης του προέδρου των ΗΠΑ Φραγκλίνου Ρούσβελτ, από το 1932.
ü Μεγάλα δημόσια έργα ανατέθηκαν σε ιδιωτικές επιχειρήσεις και η κατάσταση άρχισε να βελτιώνεται στις ΗΠΑ, σταδιακά, από το 1934.

Κυριακή 11 Απριλίου 2021

ΕΝΟΤΗΤΑ 40 Τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια, η παγκόσμια οικονομική κρίση του 1929 και η Μεγάλη Ύφεση



ενοτητα 40. Τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια - η οικονομική κρίση του 1929 from Kvarnalis75


ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ

ΕΝΟΤΗΤΑ 40
Τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια,
 η παγκόσμια οικονομική κρίση του 1929 και η Μεγάλη Ύφεση

Τα αποτελέσματα του Α΄ Παγκοσμίου πολέμου
Υλικά:
·         8 εκατ. νεκροί, 6 εκατ. ανάπηροι και τεράστιες υλικές καταστροφές.
Οικονομικά:
·         Ο δανεισμός των Ευρωπαίων, κατά τη διάρκεια του πολέμου, ενίσχυσε την οικονομία και τη διεθνή θέση των ΗΠΑ.
Κοινωνικά:
·         Τα μεσαία στρώματα καταστράφηκαν οικονομικά στο μεγαλύτερο μέρος τους.
·         Οι γυναίκες άρχισαν να μπαίνουν στην αγορά εργασίας και σε χώρες όπως η Σοβιετική Ένωση, η Γερμανία, η Βρετανία απέκτησαν δικαίωμα ψήφου.
Πολιτικά:
·         Μετά τον πόλεμο η Ευρώπη έχασε την παγκόσμια ηγεμονία της.
·         Η Μ. Βρετανία και η Γαλλία έχασαν τη συνοχή του αποικιακού τους συστήματος.
·         Δημιουργήθηκε η σοσιαλιστική Σοβιετική Ένωση, η οποία αποτελούσε ένα διαφορετικό πρότυπο κοινωνικής οργάνωσης.
·         Αποδυναμώθηκε το κύρος του φιλελεύθερου αστικού κράτους.

Η κατάσταση στην Ευρώπη κατά τη δεκαετία του 1920
·         Επικράτησε έντονος ανταγωνισμός ανάμεσα στη Γαλλία και τη Γερμανία.
·         Η βελτίωση της οικονομικής τους κατάστασης οδήγησε σε συμφωνίες:
Ø  Συνθήκες του Λοκάρνο: υπογράφτηκαν το 1925 για το σεβασμό των υφιστάμενων συνόρων.
Ø  Σύμφωνο Κέλογκ-Μπριαν: υπογράφτηκε το 1928 από τους υπουργούς Εξωτερικών των ΗΠΑ και της Γαλλίας και καταδίκαζε τον πόλεμο.

Η έκρηξη της οικονομικής κρίσης του 1929
Τα αίτια:
·         Η οικονομική ευημερία στο δυτικό κόσμο κατά τη δεκαετία του 1920.
·         Ο διπλασιασμός της βιομηχανικής παραγωγής και του μέσου εισοδήματος στις ΗΠΑ κατά την περίοδο 1921-1929
·         Η συνεχής άνοδος των τιμών των μετοχών στο   Χρηματιστήριο της Ν. Υόρκης.
Η εκδήλωση της κρίσης:
Το φθινόπωρο του 1929 οι μεγάλοι επενδυτές άρχισαν να πουλούν τις μετοχές τους για να εισπράξουν τα κέρδη -> Οι μικροεπενδυτές πανικοβλήθηκαν και έσπευσαν και εκείνοι να πουλήσουν τις μετοχές τους -> Στις 24 Οκτωβρίου 1929 ξεκίνησε γενική   κατάρρευση των τιμών στο χρηματιστήριο -> Η οικονομική κρίση, που ονομάστηκε κραχ, εξαπλώθηκε ραγδαία σε ολόκληρο σχεδόν τον κόσμο.
Οι συνέπειες της κρίσης:
·         Χάθηκαν περιουσίες, έκλεισαν επιχειρήσεις και εκατομμύρια εργαζόμενοι έμειναν άνεργοι.
·         Το 1931 η οικονομία των ΗΠΑ είχε καταρρεύσει.
·         Η εξαγορά των μικρών επιχειρήσεων από τις μεγάλες δημιουργήσε πανίσχυρα οικονομικά συγκροτήματα.

Η επέκταση της κρίσης – Η Μεγάλη Ύφεση
·         Η κρίση εξαπλώθηκε και στην Ευρώπη, καθώς οι αμερικανικές τράπεζες απέσυραν τα δάνεια που είχαν επενδυθεί στις ευρωπαϊκές χώρες και κυρίως σε Γερμανία και Μ. Βρετανία.
·         Η υποχώρηση αυτή, που προκλήθηκε στην οικονομία του δυτικού κόσμου την περίοδο 1929-1933, ονομάστηκε Μεγάλη Ύφεση και έπληξε και την Ελλάδα.


Πηγή: http://e-didaskalia.blogspot.gr/2012/08/40-1929.html#ixzz5CxcbEeQY

Κυριακή 21 Μαρτίου 2021

1821-2021 Διακόσια χρόνια από την Επανάσταση

 

Μπορεί τα 200 χρόνια από την Επανάσταση να φαίνονται πολλά, μια φωτογραφία όμως του 1910 άλλα λέει. Ο φουστανελοφόρος από τη Μπολέτα (Μάκρη) της Τριπολιτσάς γεννήθηκε το 1821 και είχε θύμησες από την Επανάσταση που τις μεταλαμπάδευσε στον εικονιζόμενο εγγονό του. Αυτός με τη σειρά του έκανε το ίδιο στα εγγόνια του (ανάμεσά τους και η γυναίκα μου). Μάλιστα τον γνώρισα κι εγώ και αφουγκράστηκα προφορικές μαρτυρίες για κάτι που φαντάζει απόμακρο στον χρόνο!


ΕΝΟΤΗΤΑ 38. Ο μικρασιατικός πόλεμος (1919-1922)


.





Ο Μικρασιατικός  πόλεμος  (1919-1922)
Η ελληνική διοίκηση της Μικράς Ασίας
Ø Ο Βενιζέλος αποστέλλει ύπατο αρμοστή στη Μικρά Ασία τον έμπειρο στη διοί­κηση, νομομαθή Αριστείδη Στεργιάδη. Εντολή προς αυτόν: ισοτιμία απέναντι σε όλους τους κατοίκους.
Ø Στην πολιτική του Στεργιάδη και στον ίδιο προσωπικά αντιτάχθηκαν:
-          η ελληνική στρατιωτική ηγεσία,
-          ο μητροπολίτης Σμύρνης Χρυσόστομος,
-          ορισμένοι Έλληνες της Μικράς Ασίας.
Ø Η διοίκηση Στεργιάδη επιτέλεσε έργο σχετικά με την εκπαίδευση, την υγεία, την οικονομία και το προσφυγικό.
Οι επιχειρήσεις του ελληνικού στρατού έως το καλοκαίρι του 1920
Ø Οι Τούρκοι κλιμακώνουν τις επιθέσεις κατά των ελληνικών θέσεων.
Ø Ο ελληνικός στρατός, με άδεια των συμμάχων, επεκτάθηκε σε βάθος 100-150 χλμ.
Η απόρριψη της συνθήκης των Σεβρών από το τουρκικό κί­νημα αντίστασης
Ø Οι ελληνικές στρατιωτικές επιτυχίες συντελούν στην υπογραφή της συνθήκης των Σεβρών (καλοκαίρι του 1920). Οι κεμαλικοί απορρίπτουν τη συνθήκη. Οι σύμμαχοι υποχωρούν.
Οι εκλογές του 1920 και η επάνοδος του Κωνσταντίνου
Μετά τη συνθ. των Σεβρών
Ø Ο Βενιζέλος δέχεται δολοφονική επίθεση στο Παρίσι από απότακτους αξιω­ματικούς (1920). Εκδικούμενοι οι βενιζελικοί δολοφονούν τον Ίωνα Δραγούμη.
Ø Επιστρέφοντας ο Βενιζέλος ελαφρά τραυματισμένος στην Ελλάδα,         προκηρύσσει εκλογές.
Εκλογές
Ø Οι εκλογές διενεργούνται το Νοέμβριο του 1920. Κύριοι εκλογικοί αντίπαλοι:
-          το κόμμα των Φιλελευθέρων,
-          η αντιβενιζελική συμμαχία με ηγέτη το Δημήτριο Γούναρη.
Ø Εκλογικό αποτέλεσμα: πλήρης επικράτηση των αντιβενιζελικών.
Ø Μετά την αποτυχία, ο Βενιζέλος αναχωρεί για τη Γαλλία. Λόγοι της αποτυχίας του Βενιζέλου και του κόμματος του:
-      κόπωση από τους συνεχείς πολέμους (Βαλκανικοί, Α' Παγκόσμιος, Μικρασιατικός),
-      υποσχέσεις των αντιβενιζελικών για τερματισμό του πολέμου,
-      ταύτιση των αντιβενιζελικών με τους βασιλικούς.
Επάνοδος του Κωνσταντίνου
Ø Ο γιος του Κωνσταντίνου Αλέξανδρος, που εκτελεί χρέη βασιλιά, πεθάνει αιφ­νίδια.
Ø Διενεργείται δημοψήφισμα σχετικά με την επάνοδο ή όχι του Κωνσταντίνου.
Ø Ως αποτέλεσμα -προϊόν και νοθείας- το Δεκέμβριο του 1920 ο Κωνσταντίνος επιστρέφει στην Ελλάδα.
Διπλωματικές επιτυχίες του τουρκικού κινήματος αντίστασης
Ø Η επιστροφή του βασιλιά, ανεπιθύμητου στις Δυνάμεις, συντελεί (προσχηματι­κά) στην αναθεώρηση της στάσης τους απέναντι στην Ελλάδα.
Ø Αντίθετα, ο Κεμάλ ενισχύει τη θέση του με την υπογραφή συμφωνιών με τη Σο­βιετική Ένωση, τη Γαλλία και την Ιταλία, το Μάρτιο του 1 921.
Ø Γάλλοι και Ιταλοί αποχωρούν από τη Μικρά Ασία έναντι ανταλλαγμάτων. Μοναδικό στήριγμα της Ελλάδας παραμένει η αγγλική διπλωματία.
Οι εξελίξεις έως τον Αύγουστο του 1922
Συνέχιση του πολέμου
Ø Αντίθετα με τις προεκλογικές υποσχέσεις, η νέα κυβέρνηση συνεχίζει, επιτείνο­ντας και εντείνοντας τον πόλεμο. Ο στρατός φτάνει έως έξω από την Άγκυρα (καλοκαίρι 1921)
Ø Υποχωρεί, όμως, στη γραμμή Αφιόν Καραχισάρ-Κιουτάχειας-Εσκί Σεχίρ, όπου παραμένει καθηλωμένος για ένα χρόνο.
Τα προβλήματα εντείνονται
Ø Στο εσωτερικό της Ελλάδας τα οικονομικά προβλήματα οξύνονται.
Ø Το Μάρτιο του 1922, ο Παπαναστασίου και οι συνεργάτες του δημοσιεύουν το«Δημοκρατικό Μανιφέστο», στο οποίο καταλογίζουν βαρύτατες ευθύνες στο βασιλιά.
Ø Η Ελλάδα αδυνατεί να επιτύχει έντιμη απαγκίστρωση από τη Μικρά Ασία.
Η κατάρρευση
Ø Στις 1 3 Αυγούστου 1 922 αρχίζει η τουρκική αντεπίθεση. Η ελληνική άμυνα κα­ταρρέει και ο στρατός υποχωρεί, παρασύροντας και πλήθη προσφύγων.
Ø Στις 27 Αυγούστου 1922, οι κεμαλικοί μπαίνουν στη Σμύρνη και την πυρπολούν.

Τετάρτη 17 Μαρτίου 2021

ΕΝΟΤΗΤΑ 37. Το τουρκικό εθνικό κίνημα







Το τουρκικό εθνικό κίνημα
Γέννηση και οργάνωση του τουρκικού εθνικού κινήματος
Λόγοι δημιουργίας του κινήματος
Ø Η ταπείνωση εξαιτίας της κατάληψης της Οθωμανικής αυτοκρατορίας από στρατεύματα της Αντάντ.
Οργάνωση και επέκταση του κινήματος
Ø Ο Μουσταφά Κεμάλ (1 881-1938) φτάνει στις ανατολικές περιοχές.
Ø Σε σύσκεψη στην Αμάσεια, τον Ιούνιο του 191 9, ο Κεμάλ καθορίζει ως στόχο τη δημιουργία τουρκικού εθνικού κράτους.
Ø  Στο Ερζερούμ και τη Σεβάστεια (Σεπτέμβριος 1919), πραγματοποιούνται δύο συνέδρια εθνικιστών, τα οποία:
-          επικυρώνουν τους όρους της Αμάσειας,
-          διατυπώνουν τις βάσεις μίας εθνικής διακήρυξης.
Ø Ο σουλτάνος και Δυνάμεις αντιδρούν κηρύσσοντας τον Κεμάλ στασιαστή και το εθνικό κίνημα ανταρσία.
Ø Έδρα του εθνικού κινήματος ορίζεται η Άγκυρα.
Ø Στις εκλογές του 1920, οι κεμαλικοί πλειοψηφούν και επιβάλλουν το Εθνικό Συμβόλαιο, όπως ονομάστηκε πλέον η εθνική διακήρυξη.
Ø Οι Βρετανοί αντιδρούν, διαλύοντας τη Βουλή (Μάρτιος 1920).
Ø Ο Κεμάλ συγκαλεί στην Άγκυρα την Α' Μεγάλη Εθνοσυνέλευση της Τουρκίας, η οποία ψηφίζει νέο σύνταγμα. Σύμφωνα με αυτό:
-          η χώρα μετονομάζεται σε Τουρκία,
-          καταργείται το θρησκευτικό κράτος και θεσπίζεται το κοσμικό,
-          η νομοθετική εξουσία ασκείται από τη Μεγάλη Εθνοσυνέλευση.
Ø Ο Κεμάλ αναδεικνύεται αρχηγός του κράτους και πρωθυπουργός.
Διάλυση του ποντοαρμενικού κράτους
Ø Το Νοέμβριο του 1920, ο κεμαλικός στρατός διαλύει το ποντοαρμενικό κράτος.
Ø Στη συνέχεια στρέφονται στη Μικρά Ασία. Η σύγκρουση Ελλήνων και Τούρκων γίνεται πλέον καθαρά εθνική.